Wykopaliska w Bruszczewie
Stanowisko nr 5 odkryte zostało w 1943 roku. Pierwsze wykopaliska przeprowadzili w latach 1964-68 pracownicy Muzeum Archeologicznego w Poznaniu pod kierownictwem Zbigniewa Pieczyńskiego. W 1995 roku na stanowisko powrócili archeolodzy wchodzący w skład ekspedycji Instytutu Prahistorii Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu. Od 1999 roku badania w Bruszczewie stały się celem projektu badawczego o charakterze międzynarodowym: polsko-niemieckim. Aktualnie partnerem UAM jest Christan-Albrechts-Universität w Kilonii. Projektem cały czas kierują dwie osoby: prof. UAM dr hab. Janusz Czebreszuk z UAM oraz prof. dr hab. Johannes Müller z Kilonii. Projekt ma charakter interdyscyplinarny i skupia ponad 20 specjalistów z Polski, Niemiec, Austrii i Danii.

Stanowisko nr 5 w Bruszczewie położone jest na półwyspie stanowiącym pozostałość terasy rzeki Samicy, prawobrzeżnego dopływu Obry. Otoczenie osady zbudowane jest z utworów moreny dennej ukształtowanej podczas ostatniego zlodowacenia. Obecnie dno doliny Samicy pokrywają torfy, natomiast pokłady kredy są pozostałością istniejącego tu jeszcze przed 150 laty jeziora. XIX-wieczne melioracje, rów wykopany w 1932 oraz intensywna uprawa nieuchronnie doprowadziły do erozji gleby i znacznego zniszczenia nawarstwień kulturowych.

We wczesnej epoce brązu osada w Bruszczewie wchodziła w skład najbardziej na północny wschód wysuniętej grupy terytorialnej kultury unietyckiej, zwanej grupą kościańską. Grupę tę charakteryzują m. in. tak spektakularne pozostałości jak: cmentarzysko kurhanowe w Łękach Małych, groby w Kleszczewie, bogate skarby z Granowa, Szczodrowa, Kokorzyna, Nacławia i Starego Bojanowa. Inne słynne znalezisko, tzw. skarb z Przysieki Polskiej, składające się z trzech sztyletów, siekierki i dłuta z podniesionymi brzegami oraz dysku bursztynowego, było w rzeczywistości depozytem grobowym o randze kulturowej podobnej jak kurhany w Łękach Małych. Relacja osady w Bruszczewie i cmentarzyska w Łękach Małych pozostaje niewyjaśniona.

Należy podkreślić, że w świetle aktualnego stanu badań Bruszczewo jest jedyną osadą obronną na północno-wschodniej rubieży kultury unietyckiej. Specyficzną cechą badanej osady, która wyróżnia ją w skali całej kultury unietyckiej, są pozostałości długotrwałej produkcji metalurgicznej w postaci m. in. formy odlewniczej, glinianych dysz miechów czy łyżek odlewniczych.

Wyniki wieloletnich badań oraz interpretacje znalezisk były przedmiotem wielu publikacji w dwóch pierwszych tomach (Bruszczewo I – 2004, Bruszczewo II/1 i II/2 – 2010) monografii zbiorowej (następne tomy w przygotowaniu). Ponadto rezultaty prac w Bruszczewie były przedmiotem licznych artykułów opublikowanych w wielu krajach Europy.

Więcej informacji na temat badań osady w Bruszczewie można znaleźć na stronie http://bruszczewo.amu.edu.pl/

photo photo photo photo photo photo photo photo photo photo photo photo photo photo photo photo photo photo photo